Grip (İnfluenza)
Grip (İnfluenza) Nedir?
Grip (influenza), influenza A ve B virüslerinin neden olduğu, ani başlangıçlı, sistemik bulgularla seyreden ve özellikle kış aylarında salgınlara yol açan akut bir solunum yolu enfeksiyonudur. İnfluenza, basit bir üst solunum yolu enfeksiyonundan farklı olarak ciddi komplikasyonlara, hastaneye yatışa ve mortaliteye neden olabilir.
Grip Nasıl Bulaşır?
-
Damlacık yoluyla (öksürme, hapşırma, konuşma)
-
Kontamine yüzeylere temas sonrası el–ağız/burun/göz teması
Bulaştırıcılık semptomlardan 1 gün önce başlar ve genellikle 5–7 gün sürer. Çocuklar ve immünsüprese bireylerde bu süre uzayabilir.
Grip Klinik Bulguları
Grip tipik olarak ani başlar ve şu bulgularla seyreder:
-
Yüksek ateş
-
Şiddetli halsizlik ve kas-eklem ağrıları
-
Baş ağrısı
-
Boğaz ağrısı
-
Kuru öksürük
-
Titreme
Yaşlılar ve immünsüprese hastalarda ateş olmayabilir; yalnızca halsizlik ve fonksiyon kaybı ön planda olabilir.
Grip Tanısı
Klinik Tanı
Salgın dönemlerinde tipik semptomları olan hastalarda grip tanısı klinik olarak konulabilir.
Laboratuvar Tanısı
-
Hızlı antijen testleri: Hızlı sonuç verir ancak duyarlılığı sınırlıdır.
-
RT-PCR: Altın standarttır; influenza A/B ayrımı yapar.
-
Tam kan sayımı ve CRP genellikle tanı için spesifik değildir.
Laboratuvar doğrulaması özellikle:
-
Hastaneye yatırılacak hastalarda
-
Yüksek riskli bireylerde
-
Salgın dışı dönemlerde önerilir.
Ayırıcı Tanı Algoritmaları
Ateş + Üst Solunum Yolu Bulguları
-
İnfluenza
-
COVID-19
-
RSV
-
Rinovirüs
Ateş + Kas Ağrısı + Halsizlik
-
İnfluenza
-
Viral miyozit
-
Sepsis (erken dönem)
Öksürük + Nefes Darlığı
-
İnfluenza pnömonisi
-
Bakteriyel pnömoni
-
COVID-19
Çocuklarda Ayırıcı Tanı
-
Adenovirüs
-
Parainfluenza
-
RSV bronşioliti
Grip Komplikasyonları
-
Primer viral pnömoni
-
Sekonder bakteriyel pnömoni (S. pneumoniae, S. aureus)
-
Miyokardit
-
Ensefalit
-
Miyozit ve rabdomiyoliz
-
Kronik hastalıkların alevlenmesi
Risk grupları: 65 yaş üzeri, gebeler, kronik hastalığı olanlar, immünsüprese bireyler.
Grip Tedavisi
Antiviral Tedavi
Antiviral tedavi ilk 48 saat içinde başlandığında en etkilidir.
-
Oseltamivir (oral)
-
Zanamivir (inhaler)
-
Baloxavir (tek doz, uygun hastalarda)
Antiviral tedavi özellikle şu gruplarda önerilir:
-
Hastaneye yatırılan hastalar
-
Yüksek riskli bireyler
-
Ciddi veya komplike grip tablosu olanlar
Semptomatik Tedavi
-
İstirahat
-
Yeterli sıvı alımı
-
Antipiretikler (parasetamol)
Aspirin çocuklarda Reye sendromu riski nedeniyle kullanılmamalıdır.
Antibiyotikler
Grip viral bir enfeksiyondur; rutin antibiyotik kullanımı önerilmez. Ancak sekonder bakteriyel enfeksiyon bulguları varsa antibiyotik başlanır.
Gripten Korunma
Grip Aşısı
-
Her yıl güncellenir.
-
Özellikle risk gruplarında hastaneye yatış ve mortaliteyi azaltır.
-
6 ay üzeri tüm bireylere önerilir.
Diğer Koruyucu Önlemler
-
El hijyeni
-
Maske kullanımı (salgın dönemlerinde)
-
Hasta kişilerle yakın temastan kaçınma
Ne Zaman Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Değerlendirmesi Gerekir?
-
3 günden uzun süren yüksek ateş
-
Nefes darlığı
-
Göğüs ağrısı
-
Bilinç değişikliği
-
Risk grubunda yer alan hastalar
Sonuç
Grip (influenza), çoğu zaman kendi kendini sınırlayan bir enfeksiyon olmakla birlikte, yüksek riskli bireylerde ciddi ve hayatı tehdit eden sonuçlara yol açabilir. Erken tanı, uygun antiviral tedavi ve koruyucu önlemler, hastalık yükünü ve komplikasyonları önemli ölçüde azaltır.
