HIV / AIDS Tanı ve Tedavisi

HIV Nedir? | HIV Enfeksiyonu ve Bağışıklık Sistemi
HIV, bağışıklık sisteminin temel hücreleri olan CD4+ T lenfositlerini hedef alan bir retrovirüstür. Tedavi edilmediğinde bağışıklık sistemini zayıflatarak AIDS (Edinilmiş Bağışıklık Yetmezliği Sendromu) tablosuna ilerleyebilir. Günümüzde etkili tedaviler sayesinde HIV, kronik ve kontrol edilebilir bir hastalık haline gelmiştir.
HIV Nasıl Bulaşır? | HIV Bulaşma Yolları
HIV yalnızca belirli vücut sıvılarıyla bulaşır:
-
Kan
-
Semen ve preseminal sıvı
-
Vajinal ve rektal sıvılar
-
Anne sütü
Başlıca Bulaşma Yolları
-
Korunmasız cinsel ilişki (vajinal, anal; oral yolla bulaşma riski çok düşüktür)
-
Enfekte kan veya kan ürünleri (günümüzde taramalar nedeniyle son derece nadirdir)
-
Ortak enjektör/şırınga kullanımı
-
Anneden bebeğe bulaş (gebelik, doğum veya emzirme sırasında)
HIV ne ile Bulaşmaz
-
Sarılma, tokalaşma, aynı ortamda bulunma
-
Aynı tuvalet, havlu veya mutfak gereçlerini kullanma
-
Öpüşme (kanama yoksa)
-
Sivrisinek veya böcek ısırıkları
HIV’den Korunma Yöntemleri | Prezervatif, PrEP ve PEP
1. Güvenli Cinsel Yaşam
-
Prezervatif kullanımı, HIV ve diğer cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara karşı etkilidir.
-
Düzenli cinsel sağlık kontrolleri ve testler önerilir.
2. PrEP (Maruziyet Öncesi Profilaksi)
PrEP, HIV-negatif bireylerin HIV ile karşılaşmadan önce düzenli ilaç kullanarak korunmasını sağlar.
-
Günlük oral veya uzun etkili enjeksiyon seçenekleri mevcuttur.
-
Yüksek riskli bireylerde HIV bulaşını %90’ın üzerinde azaltır.
3. PEP (Maruziyet Sonrası Profilaksi)
-
Olası HIV temasından sonra en geç 72 saat içinde başlanmalıdır.
-
28 gün süren antiretroviral tedaviden oluşur.
-
Acil durumlarda (korunmasız cinsel temas, iğne batması vb.) uygulanır.
4. Tedavi = Korunma (U=U)
HIV ile yaşayan ve düzenli tedavi alan bireylerde viral yük saptanamaz düzeye indiğinde, cinsel yolla HIV bulaşı gerçekleşmez.
U=U: Undetectable = Untransmittable
HIV Enfeksiyonunun Seyri | Akut Dönemden AIDS’e
1. Akut HIV Enfeksiyonu (İlk Haftalar)
-
Ateş, boğaz ağrısı, döküntü, lenf bezi şişliği görülebilir.
-
Bu dönemde bulaştırıcılık yüksektir.
2. Klinik Latent Dönem
-
Belirtiler minimal veya yoktur.
-
Tedavi olmadan yıllarca sürebilir.
3. AIDS Dönemi
-
CD4 sayısı <200 hücre/mm³
-
Fırsatçı enfeksiyonlar ve bazı kanserler ortaya çıkabilir.
HIV Tanısı | HIV Testleri ve Erken Tanı
-
HIV antikor/antijen testleri (4. nesil testler)
-
Gerekli durumlarda HIV RNA (PCR) testleri
-
Tanı sonrası CD4 sayısı ve viral yük ölçümü yapılır.
Erken tanı, hem bireysel sağlık hem de toplum sağlığı açısından kritik öneme sahiptir.
HIV Tedavisi | Antiretroviral Tedavi (ART)
Antiretroviral Tedavi (ART)
-
HIV tedavisinin temelini oluşturur.
-
Genellikle günde tek tablet şeklindedir.
-
Virüsün çoğalmasını baskılar, bağışıklık sistemini korur.
Tedavinin Amaçları
-
Viral yükü saptanamaz düzeye indirmek
-
CD4 hücrelerini korumak ve artırmak
-
HIV bulaşını önlemek
-
Yaşam kalitesini ve süresini artırmak
Düzenli tedavi alan HIV ile yaşayan bireyler, HIV-negatif bireylerle aynı yaşam beklentisine sahiptir.
HIV Danışmanlığı ve Takibi | Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı İzlem ve Hasta Yönetimi
HIV yönetimi enfeksiyon hastalıkları uzmanı tarafından yapılır ve yalnızca ilaç tedavisi değildir. Etkili bir takip şunları içerir:
-
Düzenli kontroller
-
Laboratuvar izlemi (viral yük, CD4, yan etkiler)
-
Psikososyal destek
-
Cinsel sağlık danışmanlığı
-
Gebelik, cerrahi girişimler ve kronik hastalıklarla uyumlu planlama
HIV Tanı ve Tedavisi İçin Randevu
HIV tanı, tedavi ve takip süreçleri hakkında detaylı bilgi almak ve randevu oluşturmak için iletişime geçebilirsiniz.
